Podatek od zagranicznej jednostki kontrolowanej – fundacje i trusty (CFC)

Podatek od zagranicznej jednostki kontrolowanej – fundacje i trusty (CFC)
Michał Gawlak

Michał Gawlak

Partner, Radca Prawny

Czy zapłacimy podatek od zagranicznej fundacji lub trustu? Podatek od jednostek zagranicznych – inaczej podatek CFC może objąć i ta kategorię podmiotów. Ustawodawca w opodatkowaniu CFC nie pominął również podmiotów o mniejszym znaczeniu w gospodarcze krajowej jak fundacje czy trusty ale które to są częstym elementem zagranicznych struktur.

Czym jest podatek od jednostek zagranicznych – podatek CFC?

Konstrukcja podatku od jednostek zagranicznych, obejmujących podatek od trustów i fundacji, wydaje się, nie bez powodu, nieco egzotyczna. Opodatkowanie podmiotu zagranicznego, niemałą stawką 19%, może spędzić sen z powiek niejednemu przedsiębiorcy – zwłaszcza uwzględniając, że współcześnie realizowanie zamierzeń biznesowych bez rozbudowanej struktury zagranicznej często okazuje się niemożliwe. Jednak właśnie z takim rodzajem opodatkowania musimy się zmierzyć gdy jesteśmy związani z fundacją lub trustem poza granicami Polski.

Podatek CFC od fundacji i trustów – podstawa prawna

Czy jednak podatek CFC dotyczy jedynie prowadzenia stricte biznesu? Nie. Polskie CFC ma za swój przedmiot bardzo szeroko rozumiane powiązania z zagranicznymi podmiotami. Przez sito regulacji nie przejdą również ci podatnicy, którzy swoje powiązania realizują z zagranicznymi fundacjami lub trustami, zgodnie z art. 24a ust 2 pkt 1 lit e) ustawy o CIT i art. 30f ust 2 pkt 2 lit e) ustawy o PIT. Co więcej, ustawodawca nie ograniczył się do wskazania explicite tych dwóch instytucji ale rozbudował definicję o otwarty katalog: tj. zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów do tej kategorii (Fundacji, trustów) zaliczymy również każdy inny podmiot albo stosunek prawny o charakterze powierniczym.

Podatek od fundacji i trustów CFC – znaczenie dla polskich przedsiębiorców

Warto tutaj zarysować, że o ile w polskim porządku prawnym i gospodarczym powiernictwo nie pełni tak istotnej roli, to już w systemach zagranicznych – zwłaszcza anglosaskich, instytucje trustów i powiernictwa są szeroko praktykowane. O ile fundacje doczekały się swojej ustawy, to instytucja trustu czy powiernictwa opiera się raczej na praktyce prawa i dorobku orzeczniczym i doktryny w tym zakresie. Już to może unaocznić problematykę stosowania przepisów CFC na gruncie polskim – co dopiero kiedy pod rozwagę weźmiemy regulacje zagraniczne. Warto przy tym zwrócić uwagę, że dla polskiego systemu podatkowego powiernictwo w formie np. trustów jest niedopuszczalne, bądź w innej zasadniczo ostatecznie będzie neutralne –w tym rozumieniu, że odpowiedzialność ciąży na podatniku (ewentualnie powstaje solidarna), natomiast istnieją systemy, które pozwalają np. na całkowitą ochronę kapitału przed wierzycielami, w tym potencjalnie organami skarbowymi (przykładowo: asset protection trusts oferują m.in. Wyspy Cooka czy Belize).

Fundacja fundacji nierówna – różnice w ocenie stosowania podatku od fundacji i trustów

Już jedna z pierwszych skarżonych interpretacji prawa podatkowego wydana na kanwie cytowanego przepisu, potwierdziła tezę, że również i dla polskich organów instytucje te nie są proste do klasyfikacji. Organ interpretacyjny wskazał, że Skarżący, jako beneficjent pierwszego rządu jest uprawniony do otrzymania środków pieniężnych pochodzących zysków ww. fundacji. Następnie organ interpretacyjny stwierdził, że w świetle powyższego zostały spełnione wszystkie kryteria dotyczące uznania, że fundacje prywatne zarejestrowane w Panamie, Lichtensteinie oraz Austrii wypełniają warunek wskazany w ww. art. 30f ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o PIT (za wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2534/18 uchylający zaskarżoną interpretację indywidualną z dnia 2 sierpnia 2019 r. znak IPPB2/4511-1-53/16/18/9/MG). Sąd nie zgodził się aby stanowisko organu ograniczało się jedynie do zdawkowego wskazania jak wyżej, i zobowiązał organy podatkowe  do pogłębionej analizy. Dopiero pogłębiona na skutek wyroku analiza organu podatkowego przyznała rację podatnikowi, że swoista struktura przedmiotowych fundacji określała, że beneficjentom Fundacji nie przysługuje prawo do udziału w zysku, lecz prawo do otrzymania świadczenia pieniężnego z tytułu bycia beneficjentem Fundacji. (…) Należy ponadto zaznaczyć, że wypłaty świadczenia pieniężnego na rzecz beneficjentów fundacji nie można utożsamiać z wypłatą zysku lecz jest to redystrybucja majątku Fundacji w związku z realizacją celów statutowych. Wobec powyższego względem Fundacji wskazana okoliczność również nie może zostać spełniona (pismo z dnia 17 stycznia 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej IPPB2/4511-1-53/16/18/20/15/MG Ustalenie skutków podatkowych uznania Fundacji z siedzibą w Panamie, Lichtensteinie oraz Austrii, której wnioskodawca jest beneficjentem za zagraniczną spółkę kontrolowaną).

Warto w tym momencie zwrócić uwagę na normę opisaną w art..30f ust 5a, która stanowi, że w przypadku gdy podatnik jest założycielem (fundatorem) podmiotu, (…) przysługujące mu prawo do uczestnictwa w zysku określa się poprzez odniesienie do proporcji, w jakiej pozostaje rynkowa wartość przekazanego przez niego majątku na dzień jego przekazania do całego majątku trustu, fundacji lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym. W przypadku gdy podatnikiem jest zarówno założyciel (fundator), jak i beneficjent podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. e, przepis ust. 9 stosuje się odpowiednio, chyba że podatnik będący założycielem (fundatorem) wykaże, że faktycznie przysługujące prawo do uczestnictwa w zysku podmiotu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. e, przysługuje w całości podatnikowi będącemu beneficjentem. Konstrukcja ta pozostawia kolejną otwarta kwestię jak wykazanie faktycznego prawa do uczestnictwa w zysku.

Regulacje CFC a fundacje i trusty – podsumowanie

Resumując fundacja fundacji nierówna – a obowiązkiem i to przyznać niełatwym, organów ale i podatników jest ustalenie czy fundacja lub trust lub inny podmiot o charakterze powierniczym spełnia dodatkowo pozostałe przesłanki do uznania za zagraniczną jednostkę kontrolowaną w rozumieniu tych rozbudowanych przepisów o CFC. W tej pomocy niezbędna może okazać się fachowa i pogłębiona analiza prawników naszej Kancelarii posiadających wiedzę również z zakresu obcych jurysdykcji prawnych.

Jeśli zainteresował Cię powyższy wpis i chcesz wiedzieć więcej na poruszony w nim temat zapraszamy do współpracy z nami. Specjaliści z biura naszej kancelarii prawnej w Warszawie są do Twojej dyspozycji, skontaktuj się już dzisiaj i daj sobie pomóc.

Wyróżniony ekesper

Michał Gawlak

Partner, Radca Prawny

Formularz kontaktowy

    CGO Group

    CGO Group
    Anna Ślusarek
    Specjalista ds. administracyjnych
    Kancelaria CGO Legal CGO Finance